Απολογιστική Έκθεση Διεθνούς Συνεδρίου ENERDECA II Λουτράκι Αλμωπίας
31 Οκτωβρίου & 1 Νοεμβρίου 2023
Εισαγωγή και Στόχος της Διοργάνωσης
Το Διεθνές Συνέδριο ENERDECA II πραγματοποιήθηκε στο Λουτράκι Αλμωπίας, σε έναν τόπο εξαιρετικού φυσικού κάλλους, πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς και αυξανόμενου τουριστικού ενδιαφέροντος. Στόχος του συνεδρίου ήταν να αναδείξει τον δημιουργικό τουρισμό ως σύγχρονη μορφή βιώσιμης ανάπτυξης των αγροτικών και ημιαστικών περιοχών, συνδυάζοντας την πολιτιστική ταυτότητα, τη συμμετοχική εμπειρία, την τοπική παραγωγή και την καινοτόμο επιχειρηματικότητα.
Προ-συνεδριακή Ημέρα – Προετοιμασία και Εισαγωγικός Προσανατολισμός
Στις 30 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε η προπαρασκευαστική συνάντηση των εταίρων στο ξενοδοχείο «4 Εποχές». Οι διοργανωτές, Ιορδάνης Κιοσέογλου, Νικόλαος Θωμαΐδης και Αθηνά Ιωαννίδου, παρουσίασαν το προγραμματικό πλαίσιο, τη δομή και την επιστημονική στόχευση του συνεδρίου. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη φιλοσοφία του δημιουργικού τουρισμού ως εργαλείου ανάπτυξης, στην αξιοποίηση της τοπικής ταυτότητας και στη σημασία των βιωματικών εμπειριών.
Ο Tiago Castro από το δίκτυο CREATOUR, ανέδειξε τη διακρατική διάσταση του δημιουργικού τουρισμού και την προστιθέμενη αξία της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, πολιτιστικών δικτύων και τοπικών κοινοτήτων. Η βραδινή συνεστίαση αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό βήμα εξωστρεφούς διαδραστικότητας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας.
Επίσημη Έναρξη και Θεσμική Αναγνώριση
Η πρώτη συνεδριακή ημέρα άνοιξε με επίσημη τελετή, όπου συμμετείχε πλήθος θεσμικών, πολιτικών και τοπικών εκπροσώπων. Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Διονύσιος Σταμενίτης, επεσήμανε τον ρόλο του δημιουργικού τουρισμού ως καταλύτη για την αναβάθμιση της υπαίθρου, τη διασύνδεση παραγωγής, πολιτισμού και εμπειρίας, και την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
Οι Βουλευτές Πέλλας, Γεώργιος Καρασμάνης και Βασίλειος Λάκης, αναφέρθηκαν στην αναδυόμενη δυναμική της περιοχής ως διαδραστικού προορισμού πολιτισμού και παράδοσης. Ο Αντιπεριφερειάρχης Πέλλας, Ιορδάνης Τζαμτζής, και ο Δήμαρχος Αλμωπίας, Χρήστος Μπάτσης, παρουσίασαν τη δυνατότητα των Λουτρών Πόζαρ να λειτουργήσουν ως πρότυπο πόλος πολιτιστικού και θερμαλιστικού τουρισμού. Ο Πρόεδρος της Αναπτυξιακής Πέλλας, Πέτρος Ζέρζης, τόνισε τον στρατηγικό ρόλο της ΑΝ.ΠΕ. στην προώθηση τοπικής επιχειρηματικότητας και καινοτομίας.
Θεωρητικό Πλαίσιο και Επιστημονική Τεκμηρίωση
Η κεντρική προσκεκλημένη και εισηγήτρια, Dr. Nancy Duxbury από το Πανεπιστήμιο της Coimbra, παρουσίασε μια ολοκληρωμένη επιστημονική ανάλυση του δημιουργικού τουρισμού ως «κοινωνικού μηχανισμού ανασύνδεσης με την πολιτιστική ταυτότητα», εστιάζοντας στη σημασία της αφήγησης, της συμμετοχής και της εμπειρίας ως ζωτικών εργαλείων μετασχηματισμού του τόπου και του τουρίστα.
Ακολούθησε η προσέγγιση του Danijel Omerzel από τη Σλοβενία, ο οποίος παρουσίασε παραδείγματα επιτυχημένων διεθνών μοντέλων δημιουργικού τουρισμού, με εφαρμογή σε αγροτικές κοινότητες, μικρές πόλεις και πολιτιστικές διαδρομές.
Παρουσίαση Καλών Πρακτικών και Παραδειγμάτων Εφαρμογής
Στο πλαίσιο των καλών πρακτικών, συμμετέχοντες από Ελλάδα, Κύπρο, Λιθουανία και Σλοβενία παρουσίασαν πρακτικά μοντέλα που αφορούσαν τη χειροτεχνία, τη γαστρονομία, τις ψηφιακές αφηγήσεις, τα παραδοσιακά επαγγέλματα, τη δημιουργική τέχνη, την κεραμική, την επιχειρηματική συμπαραγωγή και τις πολιτιστικές διαδρομές. Αναδείχθηκε το επιμελημένο πέρασμα από την απλή παρουσίαση της παράδοσης σε μια σύγχρονη βιωματική εμπειρία, όπου ο επισκέπτης δεν καταναλώνει, αλλά συμμετέχει, δημιουργεί και συνδέεται.
Εργαστήριο Δικτύωσης και Ανταλλαγή Τεχνογνωσίας
Το απογευματινό εργαστήριο δικτύωσης, σε επιμέλεια Tiago Castro, αποτέλεσε κεντρικό σημείο συνεργασίας εκπροσώπων φορέων, επιχειρηματιών και ερευνητών. Σε ένα περιβάλλον διαλόγου και στρατηγικού σχεδιασμού, αναπτύχθηκαν ιδέες για διακρατικές δράσεις, ευρωπαϊκές συμπράξεις, κοινές πολιτιστικές διαδρομές και δημιουργία μόνιμων δομών συνεργασίας.
Το πρόγραμμα της ημέρας ολοκληρώθηκε με επίσκεψη στα Λουτρά Πόζαρ, όπου οι συμμετέχοντες βίωσαν στην πράξη το φυσικό και πολιτιστικό τοπίο, ως ζωντανό στοιχείο δημιουργικού τουρισμού.
Δεύτερη Ημέρα – Πρακτική Εφαρμογή και Βιωματική Εκπαίδευση
Η δεύτερη ημέρα επικεντρώθηκε στον συνδυασμό της θεωρίας με την πρακτική εμπειρία. Η Ιωάννα Χατζηκωστή, εκπρόσωπος του Υφυπουργείου Τουρισμού της Κύπρου, παρουσίασε το πρόγραμμα “Heartland of Legends”. Με τρόπο εμπνευσμένο και πολυαισθητικό, ανέδειξε πώς οι ιστορίες, οι μύθοι, οι πολιτιστικές αφηγήσεις και η τοπική μνήμη μετατρέπονται σε τουριστική εμπειρία.
Ο Ευάγγελος Κυριακού παρουσίασε το δημιουργικό έργο Edessa City Card Creative Network, που συνδέει τον πολιτισμό, τον τόπο, τον επισκέπτη και την τεχνολογία, εισάγοντας την έννοια του destination management στην ψηφιακή εποχή.
Βιωματικά Εργαστήρια: Ο Δημιουργικός Τουρισμός στην Πράξη
Τα βιωματικά εργαστήρια είχαν καθοριστική συμβολή στη συνολική επιτυχή αποτύπωση του concept του συνεδρίου. Στο Οινοποιείο Ζην Ηδέως, ο Ambassador Chef Ευστάθιος Λαζαρίδης καθοδήγησε τους συμμετέχοντες σε γαστρονομικές δημιουργίες με βάση τις τοπικές ποικιλίες κρασιού, αποκαλύπτοντας την πολιτιστική διάσταση της τοπικής κουζίνας. Παράλληλα, στο εργαστήριο της SRC Group, οι συμμετέχοντες δημιούργησαν χειροποίητα σαπούνια με φυσικά συστατικά της περιοχής, παρουσιάζοντας μια σύγχρονη εφαρμογή της παραδοσιακής τεχνικής ως τουριστικό προϊόν με ταυτότητα.
Μετασυνεδριακή Συνάντηση Εταίρων στην Έδεσσα
Η τρίτη ημέρα, φιλοξενημένη στο Παρθεναγωγείο της Έδεσσας, στην ιστορική συνοικία Βαρόσι, εστίασε στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του συνεδρίου, στον στρατηγικό σχεδιασμό και στον ορισμό μελλοντικών συνεργασιών. Η περιήγηση στη διαδρομή “Water Road” ανέδειξε το υδάτινο, ιστορικό και βιομηχανικό παρελθόν της πόλης, αναδεικνύοντας την Έδεσσα ως ζωντανό παράδειγμα δημιουργικού και εμπειρικού προορισμού.
Συμπεράσματα και Προοπτική
Το ENERDECA II απέδειξε ότι ο δημιουργικός τουρισμός αποτελεί στρατηγικό εργαλείο αναβάθμισης των αγροτικών και ημιαστικών περιοχών, επιτρέποντας στους τόπους όχι μόνο να προβάλλουν την πολιτιστική τους κληρονομιά, αλλά να την επανενεργοποιήσουν, να τη μετασχηματίσουν και να τη μεταδώσουν ως ζωντανή εμπειρία. Η συνέργεια πολιτισμού, τεχνολογίας, παραγωγής και εκπαίδευσης δημιουργεί μια νέα μορφή βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία δεν περιορίζεται στην οικονομική διάσταση, αλλά επεκτείνεται στην κοινωνική, εκπαιδευτική και πολιτιστική πρόοδο.